Een Ship Energy Efficiency Management Plan, kortweg SEEMP, is een verplicht scheepsdocument dat beschrijft hoe een schip zijn energieverbruik en emissies beheert en verbetert. De verplichting geldt voor de meeste zeeschepen van 400 GT of meer die internationale reizen maken, op grond van de MARPOL-regelgeving van de IMO. In dit artikel worden de meest gestelde vragen over het SEEMP beantwoord, van de wettelijke reikwijdte tot de praktische gevolgen voor uw vloot.
Welke schepen zijn wettelijk verplicht een SEEMP bij te houden?
Alle zeeschepen met een brutotonnemaat van 400 GT of meer die internationale reizen ondernemen, zijn wettelijk verplicht een SEEMP aan boord te hebben. Deze verplichting is vastgelegd in Annex VI van het MARPOL-verdrag en wordt gehandhaafd door de vlaggenstaat en havenstaten via Port State Control-inspecties.
In de praktijk betekent dit dat een breed scala aan schepen onder de SEEMP-verplichting valt: bulkcarriers, tankschepen, containerschepen, ro-ro-schepen, passagiersschepen en chemicaliëntankers. Binnenvaartschepen vallen in principe buiten de IMO-SEEMP-verplichting, hoewel de Europese regelgeving voor de binnenvaart eigen duurzaamheidseisen kent die vergelijkbare documentatie kunnen vereisen.
Voor schepen van 5.000 GT of meer gelden aanvullende verplichtingen, waaronder het berekenen en rapporteren van de Carbon Intensity Indicator (CII) en het bijhouden van een uitgebreider SEEMP met een specifiek deel III. Rederijen die meerdere schepen exploiteren, moeten voor elk individueel schip een afzonderlijk, op maat gemaakt plan opstellen.
Wat zijn de drie delen van een SEEMP en wat staat erin?
Het SEEMP bestaat uit drie afzonderlijke delen, elk met een eigen doel en doelgroep. Deel I bevat de operationele maatregelen voor energiebesparing aan boord. Deel II documenteert de methodologie voor het meten van de brandstofefficiëntie. Deel III, verplicht voor schepen van 5.000 GT of meer, bevat de CII-doelstellingen en het verbeterplan.
Deel I: Operationeel energiebeheer
Deel I beschrijft de concrete maatregelen die het schip neemt om brandstof te besparen en emissies te verminderen. Denk aan snelheidsoptimalisatie, trimoptimalisatie, routeplanning, onderhoud van de scheepsromp en de efficiëntie van de voortstuwingsinstallatie. Dit deel is op maat gemaakt voor het specifieke schip en de operationele context.
Deel II en III: Meting en verbetering
Deel II legt vast hoe het schip de brandstofefficiëntie meet en rapporteert, in lijn met de IMO-vereisten voor datacollectie. Deel III is het meest technisch: het bevat de berekende CII-waarde, de CII-doelstelling voor de komende jaren en een concreet actieplan om de rating te handhaven of te verbeteren. Dit deel moet worden goedgekeurd door de vlaggenstaat of een erkende organisatie.
Wat is de CII-rating en hoe hangt die samen met het SEEMP?
De Carbon Intensity Indicator (CII) is een jaarlijkse prestatie-indicator die meet hoeveel CO₂ een schip uitstoot per vervoerde eenheid vracht over een bepaalde afstand. De CII-rating loopt van A (beste prestatie) tot E (slechtste prestatie) en is direct gekoppeld aan het SEEMP: het plan moet uitleggen hoe het schip zijn CII-score handhaaft of verbetert.
De CII wordt berekend op basis van het werkelijke brandstofverbruik, de afgelegde afstand en de transportcapaciteit van het schip. Elk jaar worden de vereiste CII-drempelwaarden strenger, waardoor een schip dat nu een C-rating haalt, in de toekomst mogelijk afzakt naar D of E als er geen verbeteringen worden doorgevoerd.
Een schip met een D-rating gedurende drie opeenvolgende jaren, of een E-rating in enig jaar, is verplicht een corrigerend actieplan op te stellen als onderdeel van het SEEMP. Dit maakt de CII-rating niet alleen een prestatiemaatstaf, maar ook een directe aanjager van de inhoud en urgentie van deel III van het SEEMP.
Hoe wordt een SEEMP goedgekeurd en gecontroleerd?
Deel I en II van het SEEMP worden intern door de rederij opgesteld en hoeven niet formeel te worden goedgekeurd door een externe instantie, maar moeten wel beschikbaar zijn voor inspectie. Deel III, dat de CII-doelstellingen bevat, moet worden beoordeeld en goedgekeurd door de vlaggenstaat of een door de IMO erkende classificatieorganisatie.
De controle vindt op twee niveaus plaats. Ten eerste voert de vlaggenstaat periodieke verificaties uit, waarbij de jaarlijkse CII-rapportage en het bijbehorende SEEMP worden beoordeeld. Ten tweede kunnen havenstaten tijdens Port State Control-inspecties controleren of het SEEMP aan boord aanwezig is, actueel is en correct wordt bijgehouden.
Ontbreekt het SEEMP, is het verouderd of voldoet het niet aan de eisen, dan kan dit leiden tot aanmerkingen, vasthouding van het schip of boetes. Het is daarom van belang dat het document niet als een administratieve formaliteit wordt behandeld, maar als een levend document dat regelmatig wordt bijgewerkt op basis van de werkelijke prestaties van het schip.
Wat verandert er aan de SEEMP-eisen in 2025 en daarna?
De SEEMP-eisen worden in 2026 en de jaren daarna stapsgewijs aangescherpt. De jaarlijkse CII-reductiefactoren worden strenger, waardoor schepen elk jaar een lagere koolstofintensiteit moeten aantonen om dezelfde rating te behouden. Daarnaast werkt de IMO aan aanvullende maatregelen als onderdeel van de herziene IMO-strategie voor de reductie van broeikasgasemissies.
Een belangrijke ontwikkeling is de introductie van marktgebaseerde maatregelen en mogelijke brandstofnormen op IMO-niveau, die de komende jaren hun beslag zullen krijgen. Dit betekent dat rederijen hun SEEMP niet alleen moeten actualiseren om aan de huidige CII-eisen te voldoen, maar ook moeten anticiperen op strengere normen voor alternatieve brandstoffen en energiebronnen.
Voor schepen die nu al een lage CII-rating hebben, is het verstandig om deel III van het SEEMP te gebruiken als strategisch planningsinstrument. Door nu al concrete investeringen en operationele aanpassingen te documenteren, bouwt u een aantoonbaar verbetertraject op dat gunstig wordt beoordeeld door vlaggen- en havenstaten.
Hoe helpt emissiereductietechnologie bij het verbeteren van een SEEMP-score?
Emissiereductietechnologie kan direct bijdragen aan een betere CII-rating door de hoeveelheid schadelijke uitstoot per gevaren mijl aantoonbaar te verlagen. Wanneer technische maatregelen worden gedocumenteerd in het SEEMP, versterken zij de geloofwaardigheid van het verbeterplan en tonen zij aan dat de rederij actief investeert in duurzame bedrijfsvoering.
Concrete technologische maatregelen die in een SEEMP kunnen worden opgenomen, zijn onder meer romp- en propelleroptimalisatie, waste heat recovery, alternatieve brandstoffen en systemen voor de behandeling van vluchtige organische stoffen (VOS) en andere emissies tijdens laad- en losoperaties. Juist in havens en terminals, waar schepen langere tijd stilliggen en emissies kunnen vrijkomen, liggen kansen voor aantoonbare verbetering.
Voor tankers die chemische of olieproducten vervoeren en regelmatig degassen in industriële havens zoals Rotterdam, Antwerpen of Moerdijk, bieden mobiele emissiereductie-eenheden een praktische oplossing. De mobiele containerunits van SuperFlox kunnen tijdens degasoperaties worden ingezet om vluchtige emissies te behandelen, wat bijdraagt aan een lagere gemeten uitstoot en daarmee aan een sterkere onderbouwing van het SEEMP-verbeterplan. Door dergelijke maatregelen concreet te documenteren, laat u zien dat uw SEEMP meer is dan papierwerk: het is een werkend instrument voor aantoonbare emissiereductie.
Hoe ondersteunt SuperFlox uw SEEMP-verbetertraject?
Voor rederijen die hun CII-rating willen verbeteren en dat aantoonbaar willen vastleggen in hun SEEMP, biedt SuperFlox een concrete en direct inzetbare oplossing. De mobiele emissiereductie-eenheden van SuperFlox zijn specifiek ontwikkeld voor degasoperaties aan boord van tankers en sluiten naadloos aan op de documentatievereisten van deel III van het SEEMP. Zo wordt emissiereductie niet alleen gerealiseerd, maar ook meetbaar en controleerbaar gemaakt voor vlaggen- en havenstaten.
SuperFlox ondersteunt uw SEEMP-verbetertraject op de volgende manieren:
- De mobiele containerunits worden flexibel ingezet in havens zoals Rotterdam, Antwerpen en Moerdijk, zonder dat er permanente infrastructuur aan boord nodig is.
- Elke degasoperatie wordt voorzien van meetbare emissiedata die direct bruikbaar zijn als onderbouwing van uw CII-rapportage en SEEMP-actieplan.
- De inzet van de units is volledig gedocumenteerd, zodat u bij Port State Control-inspecties kunt aantonen dat uw verbetermaatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd.
- SuperFlox werkt samen met rederijen en terminals om de planning van degasoperaties af te stemmen op de operationele agenda van het schip, wat leidt tot minimale vertragingen en maximale efficiëntie.
Wilt u weten hoe SuperFlox uw SEEMP concreet kan versterken en uw CII-rating kan verbeteren? Neem dan contact op met ons team voor een vrijblijvend adviesgesprek.